EWALUACJA ELEMENTÓW WCZESNEGO ROZWOJU PNIA MÓZGU I RDZENIA – Funkcje Motoryczne

Po sprawdzeniu funkcji sensorycznych możemy sprawdzić funkcje motoryczne, czyli te, które znajdują się po prawej stronie Profilu. Podczas gdy funkcje sensoryczne pozwalają nam zrozumieć otaczający nas świat o tyle funkcje motoryczne to już nasza produkcja. Czyli to, co jesteśmy w stanie zrobić w oparciu o uzyskane informacje.

Profil Rozowojowy Domana jest o tyle ciekawy, że dzięki temu, iż jest podzielony na te dwie sfery pomaga określić gdzie tak naprawdę znajduje się problem. Sukces Metody opiera się na tym, że rozpoznany limit w sferze motorycznej wskaże również problem w sferze sensorycznej i to najczęściej ta sfera będzie naprawiana w pierszej kolejności. I tak brak umiejętności chodzenia u dzieci z poważnym uszkodzeniem mózgu nie będzie leczone godzinnymi rehabilitacjami powiązanymi z nauką chodzenia, najpierw specjaliści patrzą jakie funkcje sensoryczne zablokowały nabycie tej umiejętności i rozwiązują problemy krok po kroku. Dla zdrowych dzieci pewne opóźnienia mogą się ujawniać jako efekt mikrdefektów w sferze sensorycznej ale i odpowiednia dla wieku stymulacja może przyspieszyć rozwój dziecka. Ale do rzeczy.

Sprawność ruchowa I stopnia: Ruszanie kończynami bez poruszania ciała

Już od pierwszych momentów na świecie dzieci są w stanie swobodnie poruszać kończynami. Oczywiście ruchy te są niezdarne, ale powinny być swobodne.

Jak powinna wyglądać ewaluacja noworodka? Wystarczy obserwować leżące na plecach dziecko w trakcie aktywności (czyli jak nie śpi). Jeśli swobodnie porusza kończynami to jest super. Doman proponuje również położyć noworodka na brzuch. Na brzuszku, dziecko, które będzie nieograniczone swoim ubiorem, czyli np będzie miało gołe stopy i nie będzie owinięte, powinno ruszając się podpełznąć do przodu. Wszystkie przyszłe mamy mogą taki test wykonać tuż po porodzie. Dziecko zdrowe, urodzone bez komplikacji położone na brzuchu mamy powinno podpełznąć do piersi.

Jak sprawdzić starsze dziecko lub osobę dorosłą? Z ruchem to jest tak, że jeśli coś jest nie tak to zauważymy to od razu. Na tym etapie sprawdzamy jedynie czy dziecko swobodnie porusza kończynami. Jeśli widzimy jakieś ograniczenia w poruszaniu się dziecka to robimy dodatkowe testy na leżąco i sprawdzamy po kolei ruszając poszczególnymi stawami czy poszczególne części ciała można poruszyć swobodnie. Jeśli tak to jesteśmy Doskonali. Jeśli jednak wyczuwamy jakąś spastyczność, czy sztywność w którejkolwiek kończynie to zaznaczamy tę umiejętność jako funkcjonalną.

Do wykonania testu potrzeba:leżące na plecach dziecko
Poprawna reakcja:swobodny ruch we wszystkich kończynach
Nieprawidłowa reakcja:brak swobodnego ruchu, sztywność, spastyczność
Na co zwrócić uwagę:noworodek powinien podpełznąć kilka centymetrów leżac na brzuszku

Sprawność językowa I stopnia: Płacz przy narodzinach i tuż po nich

Sprawa wygląda prosto. Jeśli dziecko potrafi głośno płakać to oznaczamy ten element jako Doskonały. Natomiast jeśli płacz jest nietypowy, cichuteńki, to wtedy oceniamy ten element jako Funkcjonalnie.

Każda mama pamięta, czy dziecko płakało tuż po narodzinach. Jest to element sprawdzany i reklamowany jako oznaka zdrowia noworodka. Dzieci z uszkodzeniami mózgu czasami mają zaburzoną umiejętność płakania, a niektóre nie płaczą wcale i takie dzieci nie będą miały w tej kategorii umiejętności. Starsze dzieci ocenimy wracając pamięcią do ostatniego płączu a dorośli muszą sięgnąć wstecz myślami do dzieciństwa albo najlepiej zapytać rodziców, ale osoby które potrafią wydobywać z siebie dźwięki napewo jakoś płakały co najwyżej w najgorszym wypadku płącz ten ocenilibyśmy jako funkcjonalny.

Sprawność manualna I stopnia: Odruch chwytny

Odruch chwytny będziemy oceniać inaczej dla noworodka i osoby starszej. Noworodek powinien się urodzić z odruchem chwytnym. Jakakolwiek stymulacja wewnętrznej strony dłoni u noworodka powinna się zakończyć zamknięciem dłoni. Maluszki z resztą często mają zwinięte piąstki w pierwszych tygodniach życia. Tak naprawdę noworodek jest w stanie utrzymać całą masę swojego ciała zaciskając dłonie na podnoszących je kciukach mamy. Odruch chwytny występuje u noworodków na stopach i dłoniach.

Wraz ze wzrostem odruch chwytny zanika, natomiast dziecko uczy się wypuszczania przedmiotów z rączki ale to jest już etap innej oceny. Jeśli chodzi o dzieci i osoby dorosłe, jeśli potrafią złapać przedmiot w rękę z wyboru, czyli wtedy kiedy zadecydują same to ocenią się tutaj jako Perfect. Natomiast jeśli stymulowana dłoń samoistnie będzie się zamykać to jest to nieprawidłowy objaw i oceniamy się jako funkcjonanie. Brak reakcji to brak umiejętności. Dodam jeszcze, że sprawdzamy obie dłonie i obie powinny zachowywać się jednakowo. Jeśli są jakieś rozbieżności to oceniamy tę umiejętność niżej. Doman nie wspomina nic o sprawdzaniu odruchu chwytnego w stopie.

Jeśli wszystkie elementy działają poprawnie to nasz wykres powinien teraz wyglądać tak:

Dzieci, które nie ukończyły 2 miesiąca życia zakończą ewaluację tutaj bo są jeszcze z małe, żeby dojść do kolejnego etapu. Innymi słowy jeśli sprawdzalibyśmy ich umiejętności w kolejnym stopniu dziecko by ich nie miało i stąd powyżej każdego bloku z etapu pierwszego narysowalibyśmy linię kończącą ewaluację.

Doman International prowadzi kursy podczas których uczy rodziców jak oceniać swoje własne dzieci i jak wspierać ich rozwój. Szkolenia są polecane szczególnie rodzicom dzieci z uszkodzeniem mózgu ale i rodzice zdrowych dzieci skorzystają na informacjach zawartch w takim kursie. Od roku są prowadzone kursy online, póki co jedynie po agielsku, ale Doman International rozważa otwarcie kursów w innych językach w tym w języku polskim. Kursy stacjonarne są również prowadzone po angielsku ale istnieje możliwość zamówienia tłumacza. W między czasie o szczegóły można pytać Spencera Domana podczas jego cosobotnich spotkań online. Spencer zawsze zbiera pytania i napewno będzie w stanie podpowiedzieć jak przejść poszczególne kroki w ewaluacji ale również i odpowiedzieć na inne kwestie lub pokierować do odpowiedniej osoby.

Spencera można śledzić na jego Facebooku oraz Instagramie.

Facebook Doman International

Oficjalna strona Doman International

Zapisu na Soboty ze Spencerem poprzez Zoom można zrobić tutaj.